दिवाळीचे पाच दिवस आणि लक्ष्मीपूजनाचा मुहूर्त कसा पाहावा?
दिवाळी म्हणजे दिव्यांचा सण
महाराष्ट्रात दिवाळी साधारण अश्विन वद्य द्वादशीपासून कार्तिक शुद्ध द्वितीयेपर्यंत साजरी होते. हे दिवस असे आहेत:
- वसुबारस — गाय-वासराची पूजा
- धनत्रयोदशी — धन्वंतरी व धनाची पूजा
- नरक चतुर्दशी — पहाटे अभ्यंगस्नान आणि दिवे
- लक्ष्मीपूजन — अश्विन अमावस्येच्या सायंकाळी लक्ष्मी-कुबेर पूजन
- बलिप्रतिपदा (दिवाळी पाडवा) — नवे वर्ष, पती-पत्नीचा सण
- भाऊबीज — बहीण-भावाचा सण
लक्ष्मीपूजनाचा मुहूर्त कसा ठरतो?
लक्ष्मीपूजन अमावस्येच्या दिवशी प्रदोष काळात केले जाते. प्रदोष काळ म्हणजे सूर्यास्तानंतरचा सुमारे अडीच तासांचा कालावधी. या वेळेतही 'स्थिर लग्न' (वृषभ, सिंह इत्यादी स्थिर राशींचे लग्न) असेल तर तो मुहूर्त विशेष शुभ मानतात, कारण स्थिर लग्नात केलेले पूजन घरात लक्ष्मी स्थिर राहण्यासाठी मानले जाते.
अमावस्या दोन दिवसांना स्पर्श करत असेल तर कोणत्या दिवशी प्रदोष काळात अमावस्या आहे हे पाहून दिवस ठरवला जातो. म्हणूनच काही वर्षी लक्ष्मीपूजनाच्या तारखेबाबत संभ्रम दिसतो.
अभ्यंगस्नान
नरक चतुर्दशीला पहाटे सूर्योदयापूर्वी चंद्रोदयाच्या सुमारास, चतुर्दशी तिथी असताना अभ्यंगस्नान केले जाते. त्याची वेळ गावानुसार बदलते, म्हणून आपल्या गावाची वेळ पाहावी.
तयारीसाठी सोपी यादी
- तुमच्या गावाचा लक्ष्मीपूजन मुहूर्त आधीच पाहून ठेवा.
- पूजेची जागा स्वच्छ करा; पूजेचे साहित्य (हळद-कुंकू, फुले, नाणी, लाह्या-बत्तासे, दिवे) आदल्या दिवशी तयार ठेवा.
- व्यापारी वर्गाने नव्या वहीपूजनासाठी आपल्या गुरुजींशी वेळ आधी निश्चित करावी.
- कुटुंबातील परंपरा वेगळी असेल तर कुलाचारानुसारच पूजन करा.